MD-bestand openen op Windows en Mac (3 manieren)

Steeds vaker krijg je bestanden met de extensie .md. Een collega stuurt notities uit Obsidian, je downloadt een README van GitHub, of je hebt een antwoord van ChatGPT als bestand bewaard. Dubbelklikken levert op Windows vaak de vraag op 'Hoe wil je dit bestand openen?'. Op een Mac gaat het soms wel open, maar dan in een programma dat je niet verwacht.

Wat zit er in een .md-bestand?

Een .md-bestand is een Markdown-bestand. Het bevat gewone tekst, met een paar tekens die opmaak aanduiden: # voor een kop, ** voor vet, - voor een opsomming. Er zitten geen verborgen opmaakcodes in zoals bij een Word-bestand. Daardoor kun je het met elk tekstprogramma openen. Het verschil zit in hoe prettig het leest. Wil je eerst weten hoe die tekens werken, lees dan wat Markdown is en hoe de syntax werkt.

Ter vergelijking, zo ziet een kort bestand Notulen_ALV_maart.md eruit als tekst:

# Notulen ALV Tennisclub Noord-Brabant

## Besluiten
- Contributie blijft € 165 per jaar
- Nieuwe ballenmachine wordt aangeschaft

## Actiepunten
1. Penningmeester vraagt offertes op
2. Secretaris plant volgende vergadering

Manier 1: Kladblok (Windows) of TextEdit (Mac)

De snelste manier, zonder iets te installeren.

Op Windows:

1. Klik met de rechtermuisknop op het bestand.
2. Kies Openen met en dan Kladblok. Staat Kladblok er niet tussen, kies dan 'Een andere app kiezen'.
3. Vink eventueel aan dat .md-bestanden voortaan altijd met Kladblok openen.

Op een Mac:

1. Klik met de rechtermuisknop (of Control-klik) op het bestand.
2. Kies Open met en dan TextEdit.
3. Zie je rare opmaak? Kies in TextEdit via het menu Opmaak voor 'Maak platte tekst'.

Je ziet nu de tekst met alle hekjes en sterretjes. Voor even snel lezen of een kleine aanpassing is dat prima. Lange documenten met tabellen worden zo wel snel onoverzichtelijk.

Manier 2: Visual Studio Code

Visual Studio Code is een gratis editor van Microsoft voor Windows, Mac en Linux. Hij is bedoeld voor programmeurs, maar ook zonder programmeerkennis is hij handig voor Markdown, omdat hij een ingebouwde voorbeeldweergave heeft.

1. Download Visual Studio Code van de officiële website en installeer het.
2. Open je .md-bestand via Bestand, Openen, of sleep het in het venster.
3. Druk op Ctrl+Shift+V (Windows) of Cmd+Shift+V (Mac) voor de opgemaakte weergave. Met Ctrl+K en daarna V krijg je tekst en voorbeeld naast elkaar.

Het voordeel: je ziet koppen, lijsten en tabellen netjes opgemaakt, terwijl je links de tekst gewoon kunt bewerken. Het nadeel: de interface heeft veel knoppen die je voor Markdown niet nodig hebt. De menu's zijn trouwens in het Nederlands te zetten via een taalpakket.

Manier 3: Obsidian

Obsidian is een notitie-app die volledig op Markdown-bestanden draait. Je notities staan als gewone .md-bestanden in een map op je computer, die Obsidian een 'kluis' noemt. De app is gratis voor persoonlijk gebruik en bestaat voor Windows, Mac, Linux, Android en iOS.

1. Installeer Obsidian en kies bij de start voor 'Map openen als kluis'.
2. Kies de map waarin je .md-bestand staat.
3. Klik het bestand aan in de zijbalk. Obsidian toont het direct opgemaakt en je kunt meteen typen.

Obsidian is ideaal als je vaker met Markdown werkt, bijvoorbeeld voor je eigen kennisbank of om antwoorden uit ChatGPT en Claude te bewaren. Voor een enkel bestand dat je van iemand krijgt, is het wat veel.

Welke manier past bij jou?

Een .md-bestand omzetten naar Word of PDF

Vaak wil je een Markdown-bestand helemaal niet bewerken, maar doorsturen naar iemand die er geen raad mee weet. Je manager in Den Haag wil een Word-document, de klant in België een PDF. Dan is omzetten handiger dan uitleggen.

Op MarkItDown.nl doe je dat in je browser:

• Met Markdown naar Word omzetten krijg je een .docx met echte kopstijlen. In Word werkt de inhoudsopgave daardoor gewoon, en lijsten en tabellen zijn bewerkbaar.
• Met Markdown naar PDF omzetten krijg je een A4-document met selecteerbare tekst, nette tabellen en codeblokken in een vast lettertype.
• Wil je het bestand op een website zetten, dan zet je Markdown om naar HTML, als los fragment of als complete pagina.

Je kunt het .md-bestand uploaden of de inhoud plakken. Er wordt niets naar een server gestuurd: de omzetting gebeurt op je eigen apparaat.

Problemen bij het openen

• Windows vraagt steeds welk programma. Stel een standaard-app in via Instellingen, Apps, Standaard-apps, en zoek op .md.
• Rare tekens zoals ë in plaats van ë. Het bestand is opgeslagen als UTF-8, maar je programma leest het anders. Visual Studio Code en Obsidian gaan hier meestal goed mee om; in oudere programma's kies je bij het openen expliciet UTF-8.
• Afbeeldingen ontbreken. Markdown verwijst naar afbeeldingen, maar sluit ze niet in. Staan de afbeeldingen niet in dezelfde map, dan zie je alleen de verwijzing.
• Het bestand heet .markdown in plaats van .md. Dat is hetzelfde formaat, alleen een langere extensie.

Een .md-bestand openen op je telefoon

Krijg je een .md-bestand binnen via WhatsApp of e-mail op je telefoon? Dan zie je vaak alleen een onbekend bestandstype. Er zijn een paar manieren om toch te lezen wat erin staat.

Op een iPhone kun je het bestand bewaren in de app Bestanden en het daar openen; je ziet dan de platte tekst met hekjes en sterretjes. Op Android werkt elke teksteditor-app uit de Play Store. Wil je een opgemaakte weergave, dan bestaan er voor beide platforms Markdown-apps, en Obsidian heeft ook een mobiele versie die je map met notities kan synchroniseren.

De browser is vaak het makkelijkst, omdat je niets hoeft te installeren. Open Markdown naar PDF op je telefoon, plak de tekst of kies het bestand, en je krijgt een PDF die elke telefoon kan openen en die je zo kunt doorsturen. Moet een collega er nog in schrijven, kies dan Markdown naar Word.

Een voorbeeld: een vrijwilliger van een voetbalvereniging in Breda krijgt het vergaderverslag als notulen-ledenvergadering.md. Op haar telefoon ziet ze alleen tekens. Via de browser maakt ze er in een paar tellen een PDF van, die ze direct in de groepsapp van het bestuur deelt.

Een .md-bestand bewerken zonder iets kapot te maken

Wil je de inhoud aanpassen, let dan op een paar dingen. Laat de hekjes aan het begin van een regel staan, want die maken van de regel een kop. Zet tussen twee alinea's altijd een lege regel; anders plakt Markdown ze aan elkaar. En sla het bestand op als platte tekst met de extensie .md. Kladblok en TextEdit kunnen anders stilletjes .txt of opgemaakte tekst van je bestand maken.

In TextEdit op de Mac kies je daarvoor eerst Opmaak › Maak platte tekst. In Kladblok kies je bij Opslaan als het bestandstype "Alle bestanden" en typ je zelf .md achter de naam. VS Code en Obsidian doen dit vanzelf goed.

Samengevat

Een .md-bestand is gewone tekst met Markdown-opmaak. Voor snel kijken volstaat Kladblok of TextEdit. Voor een mooie weergave gebruik je Visual Studio Code, en werk je er vaker mee, dan is Obsidian een prettige thuisbasis. Moet het bestand naar iemand die geen Markdown kent, zet het dan om naar Word of PDF.